– Głośne i dobitne mówienie o tym, że niezależne życie jest ważne, że ekonomia społeczna jest ważna, że praca dla osób z niepełnosprawnościami jest ważna, jest potrzebne. Dlatego cieszę się, że mogę tutaj być – tak tegoroczną Wielką Galę Integracji podsumowała uczestnicząca w niej wiceministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Katarzyna Nowakowska. W tym roku hasłem przewodnim wydarzenia była odwaga.
Gala odbyła się 22 listopada w Arenie Ursynów. Jak co roku w programie wydarzenia nie mogło zabraknąć tematów ważnych dla całego środowiska. W tym roku była to ekonomia społeczna, której poświęcona była odbywająca się na scenie debata.
Pierwsza wypłata poszła na ciuchy
Przykładami podmiotów ekonomii społecznej są: spółdzielnia socjalna prowadząca piekarnię, w której zatrudnione są osoby z niepełnosprawnościami, lokalne stowarzyszenie prowadzące gospodarstwo ekologiczne czy fundacja zajmująca się dostępnością architektoniczną, ale też zakład aktywności zawodowej. W 2023 roku w Polsce działało ok. 106 200 podmiotów ekonomii społecznej. Funkcjonują one tam, gdzie zwykłe firmy nie widzą możliwości zysku, a instytucje państwowe nie potrafią odpowiedzieć na potrzeby ludzi. Zatrudniają osoby z niepełnosprawnością, prowadzą przedszkola, produkują zdrową żywność i wspierają na różne sposoby społeczności lokalne. Gala była dobrą okazją, by pokazać, jak zmieniają one życie mieszkańców naszego kraju.
Liderzy zmian
– Na ciuchy – tak na pytanie, na co wydała pierwszą wypłatę, odpowiedziała uczestniczka debaty, Zuzanna Chołody. Na co dzień pracowniczka Klubokawiarni Pożyteczna, zatrudniającej osoby z niepełnosprawnością intelektualną. Pracownicy Klubokawiarni od lat uczestniczą w organizacji Wielkiej Gali Integracji i bez ich wsparcia właściwe zaopiekowanie się tysiącami jej uczestników byłoby zwyczajnie niemożliwe. Tak samo, jak niemożliwe jest przeciwdziałanie wykluczeniu bez wspierania rozwoju ekonomii społecznej.
– Uważamy, że takie samo wspieranie się, wymiana dobrych praktyk i pokazywanie tym, którzy jeszcze nie wiedzą, jak taką działalność rozpocząć, jest najważniejsze, bo ludzi, którzy chcą robić dobre rzeczy, jest naprawdę wielu. I my dla nich takie wsparcie realizujemy – podkreśliła podczas debaty wiceministra Nowakowska, która w resorcie pracy odpowiada m.in. za wspieranie podmiotów ekonomii społecznej i rozwój tego ważnego sektora polskiej gospodarki. Wiceministra opowiadała o tym, na jakie wsparcie mogą liczyć przedsiębiorcy społeczni, ale też o ich roli dla całego społeczeństwa i przeciwdziałania wykluczeniu.
Wiceministra Nowakowska podczas debaty o ekonomii społecznej, fot. Marta Kuśmierz
– Niezwykle ważna jest zmiana społeczna. Postawa liderów, którzy tę zmianę tworzą. Wy, którzy prowadzicie podmioty ekonomii społecznej, jesteście niesamowici i wykonujecie niesamowicie ważną misję – zwróciła się do przedsiębiorców społecznych uczestniczących w Gali.
Wsparcie i bariery
Wsparcie, o którym mówiła minister Nowakowska, to jedna strona medalu, druga to bariery, na jakie napotykają przedsiębiorcy społeczni.
– Takich barier jest sporo – mówiła podczas debaty Aneta Żochowska, dyrektorka Fundacji Leny Grochowskiej. – Pani minister mówiła o wsparciu, które płynie z różnych źródeł, które wiąże się jednak z biurokracją i sprawozdawczością, których wymaga się od podmiotów ekonomii społecznej – podkreślała. Przedstawicielka Fundacji Leny Grochowskiej wskazała, że czas poświęcony na biurokrację oraz podpisywanie i wysyłanie kolejnych dokumentów, lepiej byłoby przeznaczyć na pracę w przedsiębiorstwie.
– Te problemy można byłoby rozwiązać przez uspójnienie całych systemów – podkreśliła. Dodała też, że z jednej strony oczekuje się od przedsiębiorców społecznych ogromu pracy papierkowej, a z drugiej m.in. w urzędach pracy brakuje wiedzy na temat już dostępnych środków na wsparcie zatrudnienia osób wykluczonych.
Pani Żochowska mówiła też m.in. o braku klauzul społecznych w zamówieniach publicznych, które nie tylko ułatwiłyby pozyskiwanie nowych klientów przedsiębiorstwom społecznym, ale też pomogłyby w rozpowszechnieniu wiedzy na ich temat i stworzyłyby modę na korzystanie z ich usług i produktów. Takich klauzul nie ma nawet – jak wskazała uczestniczka debaty – w ośrodkach wsparcia ekonomii społecznej.
– Kolejny problem to projekty i działania projektowe, a brak działań systemowych. Projekt się kiedyś zaczyna i kiedyś się kończy. A my mówimy o ludziach. Czy po tym, jak skończy się projekt i finansowanie, mamy powiedzieć na przykład panu Adamowi, że od poniedziałku ma nie przychodzić do pracy, bo skończył się projekt – mówiła Anna Żochowska, której na scenie towarzyszył Adam Janusz, pracownik prowadzonej przez Fundację pracowni ceramicznej.
Żywy pomnik Piotra Pawłowskiego
Narzędziem, które tak samo, jak ekonomia społeczna, ma wpływać na zmianę życia osób z niepełnosprawnością w naszym kraju, jest Stypendium im. Piotra Pawłowskiego, które w tym roku zostało przyznane po raz piąty.
Prezes Paweł Łukasiak, fot. Piotr Marczak
– Chcieliśmy stworzyć żywy pomnik, by choć w części Piotr dalej był z nami – mówił przed uroczystym ogłoszeniem tegorocznego stypendysty Paweł Łukasiak, prezes Akademii Rozwoju Filantropii w Polsce. – Z drugiej strony chcieliśmy wypełniać lukę po nim, wspierając te osoby, które działają w obszarze, który był bardzo bliski lub też wprost realizowany przez Piotra. Dlatego też powstał Fundusz Wieczysty im. Piotra Pawłowskiego. I dlatego te stypendia są dla nas tak ważne. W ten sposób, w naszych sercach i w postaci żywego pomnika Piotr Pawłowski częściowo dalej z nami jest – podkreślił.
W tym roku stypendium w wysokości 10 tysięcy złotych otrzymał tyfloinformatyk Mateusz Bobruś.
Stypendysta zapowiedział, że otrzymane pieniądze przeznaczy na dalszą naukę języka szwedzkiego i zdanie państwowego egzaminu z tego języka.
Mateusz Bobruś tegorocznym stypendystą, fot. Piotr Marczak.
Przyjaciele Integracji
Również jak co roku przyznano też Medale „Przyjaciel Integracji”. Jeden z nich trafił do profesora Leszka Plocha, twórcy i kierownika Integracyjnego Zespołu Pieśni i Tańca „Mazowiacy”. Profesor przez przeszło czterdziestu lat inicjuje akcje, imprezy, wydarzenia artystyczne i kulturalne z udziałem i na rzecz włączania społecznego do kultury dzieci, młodzieży oraz osób dorosłych z niepełnosprawnością. Uczestnicy Gali mieli przy okazji wręczania medalu sami przekonać się o talentach muzyków z kierowanego przez prof. Plocha zespołu.
O Mazowiakach można poczytać także w ostatnim numerze magazynu Integracja.
Zespół Mazowiacy w pełnej krasie, fot. Marta Kuśmierz
Medal trafił też do Fundacji „la Caixa”, która świadczy usługi społeczne, kulturalne i obywatelskie mające na celu poprawę jakości życia. Jej misją jest budowanie lepszego i bardziej sprawiedliwego społeczeństwa, zapewnianie możliwości funkcjonowania i rozwoju osobom najbardziej potrzebującym, w oparciu o wartości zaufania i zaangażowania społecznego. W Fundacji „la Caixa” szczególny nacisk jest kładziony na programy, które mają potencjał transformacji społecznej: zwalczające ubóstwo dzieci i wykluczenie społeczne, wspierające zatrudnienie i pomagające poprawić warunki życia osób znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji. Tytułem Przyjaciela Integracji mogą też poszczycić się Koleje Śląskie. Spółka ta wyróżnia się między innymi tym, że kieruje się w swoich działaniach pięcioma wartościami: bezpieczeństwem przewozu, satysfakcją pasażera, rozwojem innowacji i technologii, odpowiedzialnością społeczną i troską o ochronę środowiska. Medal dla śląskich kolejarzy świetnie wpisuje się w hasło tegorocznej Gali. To właśnie na zamówienie Kolei Śląskich dział Integracja LAB przeprowadził w czerwcu tego roku pionierskie badania dotyczące ewakuacji z pociągów na bocznicach kolejowych dworców Rybnik i Częstochowa. Za raport z tych testów Integracja otrzymała nagrodę na IX Konferencji Kultury Bezpieczeństwa. Nie byłoby to możliwe bez właśnie odwagi ze strony władz Kolei Śląskich.
Zmiana i rozwój
Wielka Gala to nie tylko medale, koncerty i spotkania, ale przede wszystkim przestrzeń do mówienia głośno o wyzwaniach związanych z poprawą sytuacji osób z niepełnosprawnością i ich rodzin. Posłużyła pokazaniu potencjału tkwiącego w podmiotach ekonomii społecznej i tym, jak bardzo mogą one pomóc wyzwolić ogromny potencjał w ludziach, którzy z różnych przyczyn mierzą się z wykluczeniem. Tak samo, jak walczą z nim tegoroczni medaliści, którzy w swoich działaniach pokazują, że osoby z niepełnosprawnością są ważne i potrzebne, bo bez nich nie ma zmiany i rozwoju – nieważne, czy mówimy o kulturze, ekonomii czy transporcie. Tak samo nie ma zmiany i rozwoju bez odwagi – i dlatego to ona była głównym hasłem tegorocznej Gali.
Całe wydarzenie, również w wersji z audiodeskrypcją, można obejrzeć na kanale Integracji na YouTube.
Tegoroczną Wielką Galę Integracji swoimi występami uświetniły AniKa Dąbrowska oraz Klaudia Borczyk, a gwiazdą wieczoru był Antek Smykiewicz.
Od prawej: AniKa Dąbrowska, Klaudia Borczyk i Antek Smykowski. fot. Marta Kuśmierz
Całe wydarzenie poprowadzili Paulina Malinowska-Kowalczyk i Tomasz Wolny.
Prowadzący w doskonałych humorach, fot. Marta Kuśmierz
Patronat Honorowy Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Karola Nawrockiego
Organizator: Stowarzyszenie Przyjaciół Integracji
Projekt współfinansowany przez: Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych
Partnerzy Główni: Polskie Porty Lotnicze, PKP Intercity
Partner Technologiczny: Orange
Partnerzy: BNP Paribas, Polpharma, Sieć Badawcza Łukasiewicz, Lactalis Polska SA
Współpraca: Koalicja Liderzy Pro Bono, Mondelēz Polska, Klubokawiarnia Pożyteczna, IMRG Dark Horses Warsaw, Beey, Newton Technologies, Artimento
Patroni medialni: TVP, Program 1 Polskiego Radia, niepelnosprawni.pl
.png)
